
Қарағанды индустриялық университетінде оқу үдерісінің маңызды бөлігіне айналған жаңа балқыту пешіне сынақ жүргізілді. Үш сынамалық балқыту жабдықтың жұмысқа қалай «бейімделетінін», тұрақты режимге қалай шығатынын және оның нақты мүмкіндіктерінің шегі қай жерде екенін көрсетті.
Алғашқы балқыту таныстыру сипатында өтті. Пеш суық күйінде іске қосылды, қыздыру ұзаққа созылды, ал балқыту процесі біркелкі болмады. Нәтижесінде металл мінсіз қатпады: алынған құймада ақаулар болды. Бұл тәжірибе нақты баптау мен бақылаусыз асығуға болмайтынын айқын көрсетті — жабдық мұқият көзқарасты және «қалыпқа келу» үшін уақытты қажет етеді.
Екінші рет процесс әлдеқайда сенімді өтті. Пеш қайтадан суық күйден іске қосылғанымен, қыздыру мен балқыту жылдамырақ жүрді, ал жоғары температурада қосымша ұстау металдың жақсы теңесуіне мүмкіндік берді. Нәтиже мамандарды қуантты: құйма тегіс әрі сапалы болып шықты. Бұл пештің тұрақты жұмыс істей алатынын және болжамды нәтиже беретінін растады.
Үшінші балқыту ең әсерлісі болды. Пеш алдын ала қыздырылған еді, процесс барынша жылдам жүріп, рекордтық қысқа уақытты алды. Металлдың сапасы тағы да жоғары болды, алайда артық жүктеме салдарынан қорғаныс жүйесі іске қосылды. Бұл сәт маңызды сабаққа айналды: жылдамдыққа ұмтылудың өз шегі бар, және апаттардың алдын алу үшін оны ескеру қажет.
— Жалпы алғанда, сынақтар айқын эволюцияны көрсетті: алғашқы қателіктер мен тәжірибелерден — сенімді тұрақты жұмысқа, одан кейін мүмкіндіктердің шегіне шығуға талпынысқа дейін, — деп түсіндірді ғылым және технологияларды коммерцияландыру бөлім жетекшісі Николай Зобнин. — Оқытушылар студенттерге түсіндіргендей, бұл тауға шығуға ұқсайды: тым баяу жүрсең — уақыт жоғалтасың, тым күрт жүрсең — істен шығу қаупі бар. Ең бастысы — оңтайлы қарқынды табу.
Бүгінде университетте пештің жылдамдық, сапа және қауіпсіздік арасындағы тепе-теңдікті өздігінен ұстап тұруы үшін үдерісті ақылды басқаруға басымдық беріліп отыр. Ал студенттер үшін бұл сынақтар теорияның практикаға қалай айналатынын, ал әрбір қателіктің құнды тәжірибеге қалай айналатынын көрсететін тірі мысал болды.
